Balo chống nước: chuẩn nào đo được, chữ nào chỉ là quảng cáo

Balo chống nước là cụm được gắn lên gần như mọi chiếc balo đang bán ở Việt Nam. Người bán ghi IPX6. Người khác ghi cột nước 10.000mm. Có nơi ghi thẳng chống nước tuyệt đối. Ba con số đó đến từ ba nơi khác nhau, và hai trong ba không có tiêu chuẩn nào cấp cho túi xách.

Bài này tra lại từng chuẩn ở nguồn gốc: tổ chức nào ban hành, đo cái gì, áp dụng cho sản phẩm nào. Đọc xong, bạn đọc được nhãn sản phẩm mà không cần tin lời người bán.

1. IPX không dành cho balo

IPX là một nửa của mã IP trong tiêu chuẩn IEC 60529, do Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế ban hành. Phần phạm vi của chuẩn viết nguyên văn rằng nó áp dụng cho việc phân loại mức bảo vệ do vỏ bọc thiết bị điện cung cấp, với điện áp danh định không vượt quá 72,5 kV.

Vỏ thiết bị điện là một khối cứng, kín, có gioăng. Chiếc balo là một khối vải mềm có khóa kéo và hàng nghìn lỗ kim. Hai thứ không cùng loại đối tượng thử nghiệm. Khi một chiếc balo ghi IPX6, con số đó là chữ mượn, không phải kết quả của một phép thử được công nhận cho túi.

2. Vải được đo bằng hai phép thử khác nhau

Ngành dệt có chuẩn riêng, và hai phép thử phổ biến đo hai thứ khác nhau.

3. Mốc 10.000mm đến từ đâu

Yuzi đã tra ISO, AATCC, JIS và EN để tìm tổ chức nào định nghĩa các mốc 1.500mm, 5.000mm, 10.000mm. Không tìm được. Các con số này lưu hành trong quảng cáo, không nằm trong văn bản tiêu chuẩn.

Bộ chuẩn duy nhất có phân hạng chính thức là EN 343 dành cho quần áo chống mưa. Hạng 1 và 2 yêu cầu áp suất chống thấm từ 8.000 Pa. Hạng 3 từ 13.000 Pa. Hạng 4, hạng cao nhất, từ 20.000 Pa. Quy đổi với 1.000 Pa xấp xỉ 102 mm cột nước thì hạng cao nhất tương đương khoảng 2.040 mm.

Một sản phẩm quảng cáo 10.000mm đang nói con số gấp gần năm lần ngưỡng cao nhất của chuẩn quần áo chống mưa châu Âu. Con số đó có thể có thật trên một mẫu vải trong phòng thí nghiệm. Nó không nói gì về đường may và khóa kéo của chiếc balo.

4. Nước vào balo bằng bốn đường

Đây là lý do Yuzi viết vải chống nước và chiếc túi kháng nước. Không có chiếc balo dùng khóa kéo thông thường nào đạt mức chống nước 100%, vì ba đường còn lại vẫn mở.

Chỗ đáng đầu tư là đường nước gần máy tính nhất. Trên balo laptop kháng nước Urban Essential, khóa YKK® kháng nước đặt ở ngăn laptop và hai ngăn mặt trước, còn các ngăn khác dùng khóa tiêu chuẩn. Đó là một lựa chọn có tính toán chứ không phải cắt bớt: khóa kháng nước đắt hơn và kéo nặng tay hơn, nên đặt đúng chỗ cần thì hơn là rải đều.

5. Số D trên vải không đo chống nước

Denier là đơn vị đo khối lượng sợi theo chiều dài. Một denier bằng một gram trên chín nghìn mét sợi. Vải 600D nghĩa là sợi dệt nên nó nặng 600 gram mỗi chín nghìn mét. Con số này mô tả sợi dày hay mảnh.

Ba câu hỏi, ba chuẩn khác nhau, và không chuẩn nào lấy denier làm dữ liệu đầu vào. Vì vậy câu 600D chống nước hơn 210D không có căn cứ kỹ thuật.

Thứ quyết định là lớp phủ hoặc màng ép, không phải con số D. Yuzi ghi rõ điều đó khi mô tả hai loại vải của mình trong bài vải làm balo Yuzi, gồm cấu trúc dệt, lớp phủ và loại khóa kéo đi kèm từng bản.

Cấu trúc ripstop cũng vậy. Nghiên cứu đăng trên AUTEX Research Journal đo độ bền xé của vải ripstop đạt khoảng 45,12 N ở sợi filament, trong khi vải dệt trơn cùng mật độ chỉ đạt 15,51 đến 24,81 N. Ripstop chặn vết rách lan rộng. Nó không thay đổi khả năng chống thấm.

6. Lớp DWR hết tác dụng theo thời gian

DWR là lớp hoàn tất đẩy nước phủ trên mặt vải. Nó làm giảm năng lượng bề mặt để nước vón hạt và lăn đi thay vì thấm vào. Chính GORE-TEX viết rằng DWR không vĩnh viễn.

Ba nguyên nhân làm lớp này yếu đi: bụi bẩn và dầu từ cơ thể bám lên mặt vải, mài mòn ở vùng quai đeo và cổ áo, và cọ xát vào đá hay cành cây. Khi nước không còn vón hạt, vải chưa hỏng, chỉ là lớp DWR cần phục hồi.

7. Mưa ở Việt Nam đòi hỏi mức nào

Người đi làm ở TP.HCM gặp mưa khoảng 159 ngày mỗi năm, phần lớn là các cơn mưa ngắn buổi chiều. Trong tình huống đó, thứ quyết định máy tính có ướt hay không là vải đẩy nước tốt, khóa kéo kháng nước ở ngăn laptop, và một lớp che khi mưa lớn. Không phải con số cột nước lớn nhất.

Lớp che là phần rẻ nhất và bị bỏ qua nhiều nhất. Một chiếc áo mưa balo trùm ngoài chặn cả bốn đường nước cùng lúc, kể cả khe khóa kéo. Với chuyến đi rừng nhiều ngày, cách chắc chắn hơn là bọc đồ điện tử trong túi chống nước siêu nhẹ rồi mới bỏ vào balo, vì khi đó nước có vào balo cũng không tới được máy.

8. Đọc nhãn sản phẩm trong ba mươi giây

Năm câu hỏi trên hỏi được với bất kỳ người bán nào. Người trả lời được bằng tên chuẩn và tên dòng khóa cụ thể thì đáng tin hơn người trả lời bằng tính từ. Yuzi công bố vật liệu theo cách đó: YUGRID™ và YUWEAVE™ đều chống nước ở cấp độ vải, bản dùng YUGRID™ đi kèm khóa YKK® kháng nước, bản dùng YUWEAVE™ đi kèm khóa tiêu chuẩn. Đó là câu duy nhất Yuzi dùng để so khả năng chịu mưa giữa hai bản, và cũng là câu duy nhất có căn cứ để nói.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• IS/IEC 60529:2001, Degrees of protection provided by enclosures, toàn văn
• NEMA, ANSI/IEC 60529-2020 Contents and Scope
• ISO 811:2018, Hydrostatic pressure test
• ISO 4920:2012, Scope và giới hạn của spray test
• AATCC 127, Water Resistance Hydrostatic Pressure
• SATRA, tiêu chuẩn EN 343 cho quần áo chống mưa
• YKK Americas, Caring for AquaGuard and AQUASEAL zippers
• GORE-TEX, Durable Water Repellent
• GORE-TEX, hướng dẫn giặt và sấy
• Adhesive Films Inc, tài liệu kỹ thuật dán kín đường may
• Britannica, hệ denier
• ASTM D1907, Linear Density of Yarn
• Cổng TTĐT Chính phủ TP.HCM, khí hậu thời tiết
• Quyết định 18/2021/QĐ-TTg, phân cấp mưa lớn

▶